Geen producten in de winkelwagen.
Een gitaar is gebouwd om te trillen. Hout, lijmverbindingen, lak, metaal, elektronica: alles werkt samen om klank te maken. Maar dat betekent ook dat een gitaar gevoelig is voor de omgeving waarin hij staat. Vooral luchtvochtigheid en temperatuur hebben meer invloed dan veel gitaristen denken.
In de winkel zien we regelmatig gitaren langskomen met problemen die niet door slecht gebruik ontstaan, maar door te droge lucht, grote temperatuurschommelingen of opslag op een onhandige plek. Denk aan fretbuzz, scherpe fretranden, een kromtrekkende hals, scheurtjes in het bovenblad of stemproblemen.
In deze blog leggen we uit waarom luchtvochtigheid en temperatuur belangrijk zijn, wat het verschil is tussen akoestische en elektrische gitaren, hoe je problemen herkent en wat je zelf kunt doen om schade te voorkomen.
De meeste gitaren bestaan voor een groot deel uit hout. Hout neemt vocht op uit de lucht en geeft vocht af wanneer de lucht droog is. Daardoor kan hout iets uitzetten of krimpen. Dat is normaal, maar als de verschillen te groot worden, kan je gitaar daar last van krijgen.
Een prettige richtlijn voor veel gitaren is een relatieve luchtvochtigheid van ongeveer 45 tot 55 procent. Iets daarbuiten is niet meteen een ramp, maar langdurig te droog of te vochtig bewaren kan problemen veroorzaken. Vooral in de winter, wanneer de verwarming veel aanstaat, kan de lucht in huis flink uitdrogen. In de zomer of in slecht geventileerde ruimtes kan het juist te vochtig worden.
Belangrijk: het gaat niet alleen om één droge dag. Een gitaar kan best tegen wat verandering. Het probleem ontstaat vooral wanneer een instrument langere tijd in een te droge of te vochtige omgeving staat, of wanneer de omstandigheden steeds snel wisselen.
Temperatuur heeft invloed op hout, lak, lijm, metalen onderdelen en snaren. Een gitaar die de hele dag in een koude auto heeft gelegen en daarna direct in een warme kamer wordt gezet, krijgt in korte tijd een flinke schok te verwerken. Dat kan stemproblemen geven, maar bij kwetsbare lak of oudere instrumenten ook kleine barstjes veroorzaken.
Een stabiele kamertemperatuur is meestal het beste. Denk aan een normale woonkamertemperatuur, zonder extreme hitte of kou. Zet een gitaar liever niet naast een radiator, voor een raam in de volle zon, in een vochtige kelder of op zolder waar het ’s zomers erg warm en ’s winters erg koud kan worden.
De gouden regel is simpel: als jij je op een plek niet prettig voelt door hitte, kou of benauwdheid, dan is het vaak ook geen ideale plek voor je gitaar.
Akoestische gitaren reageren meestal sterker op luchtvochtigheid dan elektrische gitaren. Dat komt doordat een akoestische gitaar een klankkast heeft met dunne houten delen die vrij moeten kunnen trillen. Vooral gitaren met massieve bovenbladen, zij- en achterkanten zijn gevoelig voor veranderingen in vocht.
Bij een te droge akoestische gitaar kan het hout krimpen. Daardoor kan het bovenblad iets inzakken, kunnen fretranden scherper gaan aanvoelen en kan de actie veranderen. Soms ontstaan er zelfs scheurtjes in het bovenblad of bij de brug. Ook kan de gitaar dunner, strakker of minder vol gaan klinken.
Bij een te vochtige akoestische gitaar kan het hout juist opzwellen. Het bovenblad kan boller worden, de actie kan hoger aanvoelen en de gitaar kan wat doffer of minder direct klinken. In extreme gevallen kunnen lijmverbindingen onder druk komen te staan.
Een akoestische gitaar die te droog staat, kun je vaak herkennen aan scherpe fretranden, een lager geworden actie, meer fretbuzz, een zichtbaar vlakker of ingezakt bovenblad, kleine scheurtjes in het hout of een klank die minder open en vol is dan normaal.
Niet elk symptoom betekent meteen dat er vochtschade is. Fretbuzz kan bijvoorbeeld ook komen door afstelling, snaarkeuze of slijtage. Maar wanneer meerdere signalen tegelijk optreden, is luchtvochtigheid zeker iets om te controleren.
Bij te veel vocht zie je vaak het tegenovergestelde. De actie wordt hoger, het bovenblad kan opvallend bol staan, de gitaar voelt minder direct aan en de klank kan wat wollig of gedempt worden. Ook kan stemmen minder stabiel aanvoelen, omdat hout en snaren steeds blijven reageren op de omgeving.
Elektrische gitaren hebben meestal een massieve body en zijn daardoor minder gevoelig voor luchtvochtigheid dan akoestische gitaren. Toch betekent dat niet dat je ze overal zonder nadenken kunt neerzetten.
De hals van een elektrische gitaar reageert nog steeds op vocht en temperatuur. Daardoor kan de kromming van de hals veranderen. Het gevolg kan zijn dat de actie hoger of lager wordt, dat de gitaar gaat aanlopen of dat intonatie en speelgevoel veranderen. Vooral gitaren met ongelakte of licht afgewerkte halzen kunnen duidelijk reageren op seizoenswisselingen.
Ook de toets kan uitdrogen, zeker bij open houtsoorten. Dan kan het hout wat dof ogen en kunnen fretranden scherper gaan aanvoelen. Metalen onderdelen kunnen bij hoge luchtvochtigheid sneller oxideren. Denk aan brugdelen, schroeven, snaren, stemmechanieken en soms ook elektronica zoals potmeters, schakelaars en jack-uitgangen.
Bij een droge elektrische gitaar merk je vaak scherpe fretranden, een veranderde halskromming, fretbuzz of een toets die droog en vaal oogt. Soms voelt de gitaar ineens minder comfortabel, terwijl er niets aan de snaren of afstelling is veranderd.
Te veel vocht kan zorgen voor roestvorming op snaren en hardware, krakende elektronica, een plakkerig speelgevoel of steminstabiliteit. Ook kan de hals iets anders gaan staan, waardoor de gitaar minder strak speelt dan je gewend bent.
Kort gezegd: een akoestische gitaar loopt sneller risico op structurele schade door verkeerde luchtvochtigheid, terwijl een elektrische gitaar vaker last krijgt van speelcomfort, halsafstelling, fretranden, hardware en elektronica.
Bij een akoestische gitaar kan een te droge periode leiden tot scheuren, loskomende bruggen of problemen met het bovenblad. Dat zijn reparaties die je liever voorkomt. Bij een elektrische gitaar zie je vaker dat een kleine afstelbeurt of schoonmaakbeurt veel oplost, maar ook daar kan langdurige verwaarlozing uiteindelijk schade veroorzaken.
Daarom is het verstandig om beide soorten gitaren serieus te nemen, maar bij akoestische gitaren nog iets alerter te zijn op luchtvochtigheid.
De beste plek voor je gitaar is een ruimte met een redelijk stabiele temperatuur en luchtvochtigheid. Niet naast de verwarming, niet in direct zonlicht, niet in een vochtige schuur en niet langdurig in een koude auto. Een standaard in de woonkamer kan prima zijn, zolang de omgeving stabiel is. Een koffer biedt extra bescherming tegen snelle schommelingen.
Voor akoestische gitaren is een goede koffer of gigbag met een geschikt bevochtigingssysteem vaak een slimme keuze, vooral in droge wintermaanden. Voor elektrische gitaren is een stabiele plek ook belangrijk, maar meestal iets minder kritisch. Toch blijft een koffer handig als je huis erg droog, vochtig of wisselend van temperatuur is.
Een kleine hygrometer is een simpele en betaalbare manier om te controleren wat er echt gebeurt in de kamer of koffer. Veel mensen schatten luchtvochtigheid op gevoel, maar dat klopt lang niet altijd. Meten geeft duidelijkheid.
Controleer de luchtvochtigheid in de ruimte waar je gitaar het meest staat. Blijft die langere tijd onder ongeveer 40 procent, dan is het verstandig om actie te ondernemen. Denk aan een kamerbevochtiger of een gitaarbevochtiger voor in de koffer. Die kan je hier vinden. Wordt het juist langdurig erg vochtig, zorg dan voor ventilatie en bewaar de gitaar niet in een kelderachtige ruimte.
Laat je gitaar rustig acclimatiseren wanneer hij uit kou of hitte komt. Kom je bijvoorbeeld thuis na een koude autorit, laat de gitaar dan even in de koffer voordat je hem opent. Zo krijgt het instrument tijd om geleidelijk op temperatuur te komen.
Maak snaren en hardware na het spelen even schoon met een droge doek. Dat helpt tegen vocht, zweet en vuil. Bij elektrische gitaren helpt dit vooral om roest en krakende onderdelen te voorkomen. Bij akoestische gitaren blijft het bovenblad en de brugomgeving zo ook netter.
Als je scheurtjes ziet in een akoestische gitaar, de brug lijkt los te komen, de actie plotseling sterk verandert of fretranden ineens scherp worden, is het verstandig om de gitaar te laten controleren. Wacht daar niet te lang mee, want kleine problemen zijn vaak makkelijker op te lossen dan schade die maanden doorgaat.
Ook bij elektrische gitaren is controle slim wanneer je ineens veel fretbuzz hebt, de hals duidelijk anders staat, elektronica kraakt of hardware snel roest. Soms is een kleine afstelling genoeg. Soms is er meer aan de hand.
Bij The Guitarshop in Apeldoorn kijken we graag met je mee. We kunnen beoordelen of het om normale seizoenswerking gaat, of dat je gitaar echt te droog, te vochtig of verkeerd afgesteld is.
Luchtvochtigheid en temperatuur lijken misschien details, maar ze hebben veel invloed op hoe je gitaar speelt, klinkt en oud wordt. Akoestische gitaren zijn extra gevoelig omdat hun dunne klankkast direct reageert op vocht en droogte. Elektrische gitaren zijn wat robuuster, maar kunnen nog steeds last krijgen van halswerking, scherpe frets, roest en krakende elektronica.
De belangrijkste tip is simpel: bewaar je gitaar stabiel, vermijd extreme plekken en meet de luchtvochtigheid als je twijfelt. Met een beetje aandacht voorkom je veel onnodige schade en blijft je instrument fijner spelen.
Twijfel je of jouw gitaar te droog of te vochtig staat? Kom gerust langs bij The Guitarshop in Apeldoorn. Dan kijken we samen wat je gitaar nodig heeft. Je kan hier een afspraak maken.
Bij The Guitarshop verzorgen we afstellingen, reparaties en onderhoud met dezelfde zorg als waarmee we onze gitaren selecteren. Van een perfecte setup tot het oplossen van technische problemen. Jouw instrument is bij ons in vakkundige handen.
Showroom
Openingstijden
Sitemap
